İhbar Tazminatı Nedir? Kim Öder ve Nasıl Hesaplanır?

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan sona erdiren tarafın karşı tarafa ödemesi gündeme gelebilen tazminattır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesinde, işçinin kıdemine göre iki, dört, altı veya sekiz haftalık bildirim süreleri düzenlenmiştir. Tazminat değerlendirmesinde sözleşmenin türü, fesih nedeni, bildirimin zamanı ve ücret unsurları birlikte ele alınır.

İhbar tazminatı hangi sözleşmelerde gündeme gelir?

Kanundaki bildirim süreleri, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin bildirimli feshinde uygulanır. Belirli süreli bir iş sözleşmesi kararlaştırılan sürenin sonunda kendiliğinden sona eriyorsa, kural olarak ihbar süresi söz konusu olmaz. Bununla birlikte sözleşmenin başlığından çok, çalışma ilişkisinin gerçek niteliği ve tarafların uygulaması önem taşıyabilir.

Kıdeme göre ihbar süreleri nelerdir?

Fesih bildirimi tarihindeki kıdem	Genel asgari bildirim süresi
6 aydan az	2 hafta
6 aydan 1,5 yıla kadar	4 hafta
1,5 yıldan 3 yıla kadar	6 hafta
3 yıldan fazla	8 hafta

Bu süreler yasal asgari sürelerdir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun bir bildirim süresi kararlaştırılmış olabilir. Sözleşmedeki hükmün somut olayda nasıl uygulanacağı ayrıca incelenmelidir.

İhbar tazminatını kim öder?

İşveren, belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim sürelerine uymadan feshederse işçiye bildirim süresine ait ücret tutarında ödeme gündeme gelebilir. İşçi de haklı neden olmaksızın ve bildirim süresine uymadan sözleşmeyi sona erdirirse işverene karşı sorumluluk tartışması doğabilir. Ancak her fesihte aynı sonuç ortaya çıkmaz; özellikle haklı nedenle derhal fesih iddiası varsa ihbar süresi aranıp aranmayacağı öncelikle değerlendirilmelidir.

İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?

Genel yaklaşımda, işçinin fesih tarihindeki ücreti ile para veya para ile ölçülmesi mümkün düzenli menfaatleri dikkate alınarak, uygulanacak bildirim süresinin ücret karşılığı hesaplanır. Sadece aylık çıplak ücret üzerinden sonuca varmak her olayda yeterli olmayabilir. Düzenli yol, yemek, ikramiye veya benzeri ödemelerin niteliği ve sürekliliği bordro, sözleşme ve işyeri uygulamasıyla birlikte incelenir.

İhbar süresinin uzunluğu için ihbar süresi hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Araç, işe başlama ve fesih bildirimi tarihine göre genel yasal süreyi gösterir; ücret, ek menfaatler ve tazminat tutarını hesaplamaz.

Peşin ödeme ile fesih

İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek iş sözleşmesini derhal sona erdirebilir. Bu seçenekte de bildirimin türü, ödeme kalemleri ve feshe bağlı diğer hakların ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. İhbar tazminatı, kıdem tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti veya ücret alacakları birbirinden farklı kalemlerdir.

Haklı nedenle fesihte ihbar süresi aranır mı?

Kanunda düzenlenen haklı nedenlerle derhal fesih söz konusuysa genel ihbar süresinin uygulanıp uygulanmayacağı, ileri sürülen nedenin gerçekten haklı neden oluşturup oluşturmadığına bağlıdır. Fesih sebebinin yazılı bildirimde nasıl belirtildiği, olayın tarihi ve mevcut deliller bu değerlendirmede önem taşır.

Hangi belgeler saklanmalıdır?

İş sözleşmesi ve ekleri,
Fesih bildirimi ile tebliğ veya teslim kayıtları,
Ücret bordroları ve düzenli yan menfaat kayıtları,
SGK hizmet dökümü ve işe giriş-çıkış bildirimleri,
Fesih sebebine ilişkin yazışma ve belgeler.

Resmî kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amacını taşır. Sözleşme türü, fesih sebebi, bildirim tarihi ve ücret yapısı somut olayda sonucu değiştirebilir.